Güney Kutbu’nun üstündeki ozon tabakasındaki delik büyüyor; Birleşmiş Milletler’in yayımladığı son rapora göre deliğin en ince olduğu bölge, tüm deliğin yüzde 70’ine yaklaşarak şimdiye dek ölçülen en yüksek düzeye ulaştı.
BM adına raporu hazırlayan araştırma grubunun başkanı Michael Proffitt, delikteki incelmenin son yılların en geniş durumuna geldiğini belirtti.
Delik olarak adlandırılan bölge aslında bir yırtık değil; sözcük ozon tabakasındaki bazı bölgelerdeki incelmeyi nitelemek için kullanılıyor. Dünyayı UV ışınlarından koruyan ozon tabakasınki incelme 1980’lerde ortaya çıkarılmıştı.
DELİK GİDEREK BÜYÜYOR
Delik özellikle, mevsim değişimi yaşanan Ağustos ve Eylül aylarında daha da büyüyor; rapora göre deliğin ince tabakası bu yıl Eylül ortası ve sonunda olmak üzere iki kez maksimum düzeyine ulaştı. Delik bu yıl 27.970.000 kilometre kare olarak ölçülerek 2000 Eylül’ündeki rekor düzeylerine ulaştı. Proffitt “delikteki büyümenin durmadığı ve tekrar geri esnemesinin bu gidişle uzun süre alacağını” belirtiyor.
Küresel ısınma tehdidi artıyor
OZONA BAĞLI FELAKET SENARYOLARI
Dünyayı UV ışınlarından koruyan ozon tabakasının delinmesi durumunda, Antartika’daki buzullar eriyecek ve bir çok bölge sular altında kalacak; dünya çapında deri kanseri vakaları artacak ve besin zincirindeki ufak bitkiler yok olacaklar ve buna bağlı olarak da birçok canlı yok olma tehlikesiyle de başbaşa kalacak.
DELİK REKOR SEVİYELERE VARDI
World Meteorological Organization (Dünya Meteoroloji Örgütü) üyesi Proffitt “halen güneş ışınlarının Dünya’ya iniş açısının, deliğin görece kalın katmanlarından geçtiğini, ancak Güney Yarımkürede mevsimin yaza dönmesiyle açının dikleşeceğini ve ışınların ince böyüme yöneleceğine” vurguluyor. Dünya Meteoroloji Örgütü raporunda ince kısmın ilk defa olarak 14763000 kilometre kare’yi aştığını ve 26 Eylül’de ozon tabakasının 3’te ikisine denk düşen 18.130.000 kilometre kareye vardığına işaret ediyor. Ozon tabakası en çok Güney Kutbu’ndaki kış aylarında Güneş’in Antartika’ya dik açıyla gelmesinden etkileniyor.
OZON KENDİNİ YENİLEYEBİLİR
Ozon tabakasındaki deliğe neden olan kloroflorokarbon yapılan anlaşmalar uyarınca düşüşe geçti, ancak gazın emisyonu halen ozon için hayati katman stratosferde kritik düzeylerde seyrediyor. Bilimadamları kloroflorokarbon anlaşmalarına uyulması durumunda ozon deliğinin büyümesinin ancak 50 yıl sonra durabileceğini düşünüyorlar.
Son Yorumlar